Kazan Kazan Yaklaşımı Nedir?

“Win-Win Approach” ya da kazan kazan yaklaşımı esasında her iki tarafın da kazandığı bir iletişim, anlaşma, yaklaşım biçimine verilen ad. Tamamen zıt görüşlerin ve çatışmaların her iki tarafın da kazanç sağlayacağı bir şekle dönüşmesini sağlayan kazan kazan yaklaşımı veya davranış biçimi sağlıksız iletişimin ve kötü sonuçlanacağı aşikar olan bir tartışmanın seyrini tamamen değiştireceği için en çok da iş dünyasında karşılaşılıyor. Ancak bu demek değildir ki kazan kazan yaklaşımını günlük hayatımıza, aile ve arkadaşlık ilişkilerimize de yansıtamayız…

kazan kazan ile ilgili görsel sonucu

Özel olsun olmasın, tüm ilişkilerde çatışmalar, anlaşmazlıklar yaşanır. Elbette bu gayet normal ve zaman zaman ilişkinin sağlamlaşması adına gereklidir bile… Ama durum kontrolden çıkarsa sözlü ve fiziksel şiddete dahi yol açabilir.

Kuşkusuz sürekli olarak “ortak bir problemi çözme yaklaşımı” uygulayan bir kişi girdiği her ortamda fark yaratabilir. İnsanlar karşıt çözümlere karşı adeta savaş verirken, “Benim yöntemimle yap!”, “Hayır, olmaz! Benim yöntemimle yap!” çatışması tek kelimeyle bir güç gösterisi, güç gösterme mücadelesi halini alır. Kazan kazan yaklaşımı tam da bu noktada diyor ki:

  • Kazanmak istiyorum.

ve

  • Senin de kazanmanı isterim.

Şimdi, esas mesele bunun nasıl gerçekleşeceğinde…

Kazan Kazan Yaklaşımı Nasıl Olmalı?

Ä°lgili resim

Uygulayabileceğiniz en önemli kazan kazan yaklaşımı, yalnızca çözümlere odaklanmak yerine, temel ihtiyaçları konuşmaya başlayarak tartışmanın seyrini değiştirmektir. Araştırma yaparken denk geldiğim bir örneği paylaşmak istiyorum:

Mutfakta iki kişi var ve sadece bir tane portakal var; iki kişi de o portakalı istiyor. Çözüm olarak ne sunarsınız? Uzlaşma bir seçenektir. Yarısı kesilebilir ve her biri portakalın bir yarısını alır. Diyelim ki böyle yaptılar. Bu iki kişiden biri yarım portakalın suyunu sıkmaya başladı. Diğeri de kek hamuruna portakal kabuğu rendeledi.”

Doğrudan çözümlere yönelmek yerine ihtiyaçları tartışmış olsalardı, her ikisi de bir portakal ile yapmak istediklerini tam anlamıyla gerçekleştirebilecekti. Aslında ihtiyaçları birbirini tamamlar nitelikteydi; sonuçta ikisi de portakal kabuğuna ya da portakal suyuna ihtiyaç duymuyordu.

Kazan kazan yaklaşımında öncelikle doğrudan çözüme ulaşmak yerine ihtiyaçlara odaklanmak gerekir. Bu ihtiyaçları anlayan ve kabul eden bireyler tam anlamıyla kazan kazan yaklaşımını uygulayabilir. Elbette örnekteki kadar tamamlayıcı ihtiyaçlar olmuyor çoğu zaman ama yine de “kazan kazan”da bir şekilde sonuçtan her iki taraf da memnun kalıyor.

Kazan Kazan Yaklaşımında Sorulması Gerekenler

win win approach ile ilgili görsel sonucu

Görünenin altında yatan esas problemi ve o problemi yaratan şeyi bulmak, ardından doğru bir şekilde kazan kazan yaklaşımında bulunmak için şuna benzer sorular sorabilirsiniz:

  • Bu, senin için neden en iyi ve en doğru çözüm olarak görünüyor?
  • Buradaki esas ihtiyacın ne?
  • Şu durumda senin için önemli olan değerler neler?
  • Bu durumda yerine getirilmesini istediklerin neler?
  • Ulaşmak istediğin sonuç nedir?

Bu soruların cevapları tartışma gündemini önemli ölçüde değiştiriyor. En nihayetinde ihtiyacınız olanı söylemeniz ve diğer insanların da ihtiyaç duyduklarını söylemeleri için bir fırsattır.

Hepimiz İçin Adil Olanı İstiyorum!

Ä°lgili resim

Her yönden etik sayılabilecek kazan kazan yaklaşımı denince akla ilk gelen ve uygulanabilir olan stratejiler:

  • Temel ihtiyaçlara odaklanma
  • Bireysel farklılıkların tüm taraflar tarafından tanınması ve bilinmesi
  • Paylaşılan bilgi ve davranışsal tutumlar ışığında birinin durumuna adapte olabilme esnekliği
  • Edilecek bir kavga varsa onun insanlarla değil, sorunlar ile yapılması

Taraflar arasındaki güven çok sınırlı olsa bile kazan kazan yaklaşımı bu duvarı yıkma konusunda oldukça etkili olabilir. Karşı tarafın pazarlığı durmaksızın devam ediyorsa, sözleşmeyi iki taraflı hale getirebilirsiniz. “Eğer benim için şunu (Y) yaparsan, senin için bunu (X) yapacağım.” X onların ihtiyaçlarını destekliyor, Y ise sizinkini destekliyor:

Bana marketten istediklerimi getirirsen akşam seninle dışarı çıkarım.

Şu programı nasıl kullanacağımı öğretirsen, raporlarına yardım edeceğim” gibi…

Kazan kazan, doğru uygulandığı sürece gerçekten de başarılı sonuçlanabilecek bir strateji. Yapılacak işbirliği, her iki insanın da istediklerinden daha fazlasını almalarına neden olabilir.

Hemen bir örnek daha:

job interview ile ilgili görsel sonucu

İş görüşmelerini aklınıza getirin. Hani şu dönüp dolaşıp her zaman “Ne kadar maaş düşünüyorsun?” sorusuna gelen görüşmelerden bahsediyorum. Bazı işverenler, çalışanlarının veya işe alacağı kişilerin çetin bir maaş pazarlığı yaptıklarını ve en nihayetinde kazandıklarını hissetmelerini ister. Belki de çok çok düşükten başlattıkları rakam, maaş pazarlığı ile aslında vermeyi düşündüğü rakama ulaşacak ve böylelikle çalışan zaten bu savaşı galip bitirdiğini hissedecek; işveren de amacına ulaşmış yani kazanmış olacak. Tabi bu örneği uygulamayın, uygulayanlara biz kısaca çakal diyoruz çünkü 😂

Kazan-Kaybet ve Kaybet-Kaybet Durumları

win-lose ile ilgili görsel sonucu

Kazan-kaybet yaklaşımının aksine değer yaratma fırsatlarını keşfetme potansiyeline sahip olan kazan kazan yaklaşımı uygulayan bir işveren, “haftanın birkaç günü evde çalışmak” gibi bir esneklik sağlayabilir ve bunun karşılığında da daha düşük bir maaş teklif edebilir. Hem işyerinde alan tasarrufu hem maddi yönden bir kazanım sağlayan işveren; karşısında da haftanın birkaç günü ev konforunda çalışmak isteyip de amacına ulaşmış çalışan; yani her iki taraf da kazanan.

Yeni bir değer oluşturulmasına izin vermeyen durumlara genellikle kazan-kaybet denir çünkü siz daha fazlasına sahip oldukça diğer taraf da bir o kadar kayıp yaşar. Son derece olumsuz durumlar ise kaybet-kaybet olarak tanımlanabilir. Örneğin; aracınızla kaza yaptınız ve birinin ölümüne sebep oldunuz. Hem can kaybı hem de sizin hapse girmeniz kaybet-kaybet olarak adlandırılır.

Ama bazen öyle durumlar var ki olumsuz bile olsa durum, kazan kazan yaklaşımı ile olumlu hale gelebiliyor. Örneğin, boşanma kararı veren çiftin çocukları için neyin en iyisi olduğuna odaklanan bir kazan-kazan yaklaşımı ile kötü durum gayet adil bir şekilde sonuçlanabilir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: