Nasıl Etkili ve Doğru Kararlar Veririz?

Hayatımızın her anında, her gün her saat hatta her dakika farkında olmasak bile karar verme aşamalarından geçiyoruz. Kimi zaman bu kararlar, bugün işe otobüsle mi yoksa taksiyle mi gitsem sorusuna cevap vermek kadar kolay oluyor ve saniyeler veya dakikalar içinde seçim yapıyoruz. Ama kimi zaman da eş, iş yaşantısında ortak ya da iş ve kariyer seçimlerimiz kadar hayati, yani uzun vadede getiri ve götürüleri daha büyük olan kararlar olabiliyor. Hepimizin hayatında rutine bağlanmış kararlar var, tıpkı her gün düzenli olarak işe otobüsle gitmek ya da diş fırçalamak gibi. Ama bazen bu rutine bağlanmış, hiç çaba sarfetmeden belli bir çizgide giden kararlarımız bazı durumlar karşısında afallayabiliyor. Sınavı olan ve geç kalmak üzere olan bir öğrenci o an rutine bağladığı kararı değiştirebilip, zorunlu hissettiği sınava yetişme duygusuyla taksiye binebiliyor. İş ve özel yaşantımızda, ilişkilerimizde ve ikili konuşmalarımızda karşımızdaki kişiyle konuşurken kurduğumuz cümleler milisaniyede kuruluyor çoğu zaman. Ama politikacılar örneğini verecek olursak, onlar hitap ettiği kitleye göre günlerce belki de aylarca söyleyeceklerini kelimesi kelimesine büyük bir özenle seçiyor.

Ä°lgili resim

Bugünkü yazımda ele aldığım konu ise günlük aldığımız, aslında daha basit diye tabir ettiğimiz kararların dışında daha hayati ve geleceğe yönelik kararlar üzerine olacak. Etkili karar verme süreci diye adlandırılan 8 aşamalı bu süreç, tüm adımlarıyla doğru bir şekilde atlatılırsa eğer karar verme süreci kesinlikle sekteye uğramıyor ve o anın koşullarında en doğru kararlar alınmış oluyor. İlk olarak problemi tanımlama olarak bilinen aslında karar verme sürecinin en önemli adımı olan bu kısımda çoğu zaman farkındalıklarımızı yitirebiliyoruz. Şöyle ki, hayatınızda var olan bir probleminiz var ama siz bunu bir problem olarak görmüyorsunuz. Bu da aslında problemi çözmek adına içinde bulunmanız gereken karar verme sürecinizi, siz probleminizi tanımlayamadığınız için başlatamıyor ve size zaman kaybı yaşatıyor. Her karar verme süreci mutlak bir problemle başlar. Sürecin 2. adımı olan gereksinimleri belirleme adımında ise var olan problem doğrultusunda ihtiyaçlarınızı belirliyorsunuz. Diğer bir adım olan hedef koyma, sürecin yine bir başka can alıcı aşaması.

decision making ile ilgili görsel sonucu

Etkili karar almak, aynı zamanda var olan problemi aşıp, gerekirse yön değiştirerek hedefe daha hızlı ulaşmayı sağlar ve zaman kaybını önler. Elbette ki bu karar verme sürecinde hedefinizi ya da hedeflerinizi belirleyebilmek için öncelikle ne istediğinizi bilmeli ve kendinizi çok iyi tanımalısınız. Karar vermek eylemini en basite indirgersek, birden çok alternatiften sadece birini seçmek de diyebiliriz. Problemi tanımladık, sorumuz hazır, şimdi sıra geldi şıkları hazırlamaya. Bunu da karar verme sürecinin alternatifleri belirleme adımında tamamlıyoruz. Bu adımından sonraki kriterleri tanımlamada kriterlerinizi belirliyorsunuz. Bunun amacı ise bir önceki adımda oluşturduğunuz şıkları en aza indirgeyerek çok fazla şıkkın arasında kaybolup, doğru cevabı gözden kaçırma riskini ortadan kaldırmış oluyorsunuz. Öyle ki, şıkları ne kadar azaltırsanız, yanlış karar verme riskini de o derece azaltmış olursunuz. Diyelim ki bir iş adamının ekonomik açıdan bir kriteri var; iş yaşantısında aldığı kararların hemen hemen hepsinde maksimum kazanç ve minimum zarar prensibini uyguluyor. Ya da üniversitede okuyacağı bölümü seçmek isteyen bir öğrencinin kriterleri, muhtemelen yaşamak istediği şehir, sevdiği işi yapmak ya da ileride kazanç sağlayacak bir meslek sahibi olmak gibi birden fazla olabilir. İşte bu kriterleri sağlıklı ve objektif bir gözle irdelersek o risk teşkil eden “birden fazla seçenek” tüm bu kriterler doğrultusunda kendiliğinden elenecek.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: